Zgłoszenie darowizny – dlaczego jest tak ważne?
Wielu osobom wydaje się, że zgłoszenie darowizny to jedynie formalność. Tymczasem jego brak może mieć konsekwencje nie tylko w podatku od spadków i darowizn. Po latach może również utrudnić wykazanie legalnego pochodzenia środków przeznaczonych na zakup mieszkania, samochodu lub innych wartościowych składników majątku.
Czy urząd skarbowy może dowiedzieć się o darowiźnie?
Wielu osobom wydaje się, że jeśli darowizna została przekazana w gotówce, to urząd skarbowy nigdy się o niej nie dowie. W praktyce nie zawsze tak jest.
Organy podatkowe mogą w określonych przypadkach porównywać wartość Twojego majątku oraz poziom wydatków z dochodami wykazanymi w zeznaniach podatkowych. Jeżeli pojawi się istotna różnica, urząd skarbowy może zapytać, skąd pochodzą środki przeznaczone na zakup. Jeżeli nie będziesz w stanie wykazać legalnego źródła finansowania, niewyjaśniona część środków może zostać uznana za dochód ze źródeł nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W takim przypadku może zostać zastosowana 75% stawka podatku, jeżeli zostaną spełnione przesłanki określone w ustawie o PIT.
| 📘 Uproszczony przykład |
| Stan faktyczny Kupujesz samochód za 500.000 zł. Z rozliczeń podatkowych wynika, że w ostatnich latach pracy osiągnąłeś dochody w wysokości 300.000 zł. |
| Odpowiedź Jeżeli jesteś w stanie udokumentować jedynie 300.000 zł z kwoty 500.000 zł, pozostałe 200.000 zł może zostać uznane za dochód z nieujawnionych źródeł. W konsekwencji może zostać zastosowana 75% stawka podatku, co oznacza zobowiązanie podatkowe w wysokości 150.000 zł. W skrócie: ✔ zakup samochodu – 500.000 zł ✔ udokumentowane dochody – 300.000 zł ✔ brak pokrycia – 200.000 zł (500.000 – 300.000) 75% × 200.000 zł = 150.000 zł podatku |
| A co, jeśli w trakcie wyjaśnień powołasz się na otrzymaną wcześniej darowiznę, która nie została zgłoszona? Skutki mogą być inne i zostały przedstawione poniżej. |
Co się stanie, jeśli powołasz się na niezgłoszoną darowiznę?
Myślisz, że zgłoszenie darowizny dopiero w trakcie składania wyjaśnień rozwiąże problem?
Jeżeli podatnik powoła się na niezgłoszoną wcześniej darowiznę dopiero w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, a darowizna była objęta obowiązkiem zgłoszenia, może zostać zastosowana sankcyjna stawka podatku od spadków i darowizn w wysokości 20%, jeżeli spełnione są przesłanki określone w ustawie.
Ważne: stawkę sankcyjną 20% stosuje się do wartości darowizny.
Chcesz uniknąć 75% podatku i podczas wyjaśnień powołać się na darowiznę od rodziców (której faktycznie nie było)?
To nie rozwiązuje problemu, a wręcz stworzyć może kolejne. Organ podatkowy może zweryfikować nie tylko sam fakt przekazania darowizny, ale również źródło pochodzenia środków po stronie darczyńców. Jeżeli rodzice nie będą w stanie wykazać, skąd pochodziły środki przekazane w darowiźnie, może to prowadzić do dalszych czynności wyjaśniających również wobec nich.
O czym warto pamiętać?
Terminowe zgłoszenie darowizny często jest prostą formalnością, która pozwala zachować zwolnienie z podatku oraz uniknąć problemów z wykazaniem pochodzenia środków w przyszłości. W wielu przypadkach kilka minut poświęconych na dopełnienie formalności może uchronić przed bardzo kosztownymi konsekwencjami.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Możliwość zastosowania 75% stawki podatku od dochodów ze źródeł nieujawnionych oraz 20% sankcyjnej stawki podatku od spadków i darowizn zależy od okoliczności konkretnej sprawy i spełnienia przesłanek wynikających z obowiązujących przepisów.
Podsumowanie
Terminowe zgłoszenie darowizny jest najczęściej prostą formalnością, która pozwala:
✔ zachować zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższej rodziny,
✔ uniknąć problemów z wykazaniem źródła pochodzenia środków w przyszłości,
✔ ograniczyć ryzyko zastosowania sankcyjnej 20% stawki podatku od spadków i darowizn przy późniejszym powoływaniu się na darowiznę,
✔ ograniczyć ryzyko zakwestionowania źródła finansowania wydatków oraz – w razie spełnienia ustawowych przesłanek – zastosowania 75% stawki podatku.
Podstawa prawna:
➔ ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn,
➔ ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
➔ ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
⚠️ Uwaga: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i został opracowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień jego publikacji. Ze względu na obszerność regulacji oraz liczne wyjątki przedstawione informacje zawierają uproszczenia i nie stanowią porady prawnej ani porady podatkowej. Każdy stan faktyczny wymaga indywidualnej analizy.
💬 Jeżeli masz wątpliwości dotyczące zgłoszenia darowizny lub chcesz sprawdzić, czy możesz skorzystać ze zwolnienia podatkowego, skontaktuj się z Kancelarią. Pomożemy przeanalizować Twoją sytuację i wskazać właściwe rozwiązanie.
